Lichaamsbewustzijn

‘Als je niets doet, dat er dan toch wat kan gebeuren!’ Uit deze opmerking spreekt verwondering. Deze verwondering ontstond bij een deelnemer aan mijn lessen qigong tijdens een ontspanningsoefening van de grote lendenspier, ook wel psoas genaamd.
 
De psoas  is een bijzondere spier. Hij ligt diep in je lichaam verscholen. Je kunt alleen zijn pezen in jouw liezen voelen. Hij loopt van de binnen-voorzijde van je lendenwervels naar de binnen-achterzijde van je benen. Hij verbindt de onderkant van jouw lichaam met jouw bovenkant. Over de psoas heen liggen vele spierlagen. Als de psoas gespannen is, dan kunnen de bovenliggende spieren klachten geven, bijvoorbeeld pijn in je knieën of een hoge ademhaling.
 
‘Als je niets doet, dat er dan toch wat kan gebeuren!’ Ik hoorde daar ook een vraag in. Hoe kan dat nu, dat als je niets doet, er toch van alles in je lichaam ten goede verandert? Het antwoord ligt besloten in de Chinese theorie van ‘yin en yang’.
 
‘Yin en yang’ vormen samen een eenheid en tegelijk zijn ze elkaars tegengestelden. ‘Yin’ betekent de schaduwzijde van de berg; ‘yang’ de zonzijde. Je lichaam bestaat uit botten, vlees, spieren, bloed; aards, niet zelf bewegend. Je hebt levensenergie nodig om in beweging te komen. Zoals in de bijbel (Genesis 2 vers 7) staat: ‘Toen boetseerde Jahwe God de mens uit stof, van de aarde genomen, en Hij blies hem de levensadem in de neus: zo werd de mens een levend wezen’. Lichaam en geest, elk anders en toch onlosmakelijk met elkaar verbonden.


 Ontspannen psoas Vol-ledig

Om je psoas te ontspannen lig je op de grond met je benen gebogen en de voeten staand op de mat. De psoas ontspant door de zwaartekracht. De oefening begint met alle zwaarte (yin) uit je voeten, benen, buik en borst in de grond te laten zakken. Je bent hier nog actief (yang) mee bezig. Je laat oppervlakkige spanning en stress gaan. Er ontstaat nu al een mate van rust. Dan besluit je om je gedachten los te laten en de zwaarte uit je hersenen in de grond te laten zakken.
 
Dit is het essentiële moment in de oefening! Op hersenniveau verschuift je bewustzijn van je linker naar je rechter hersenhelft. De rechter hersenhelft is zonder tijd, zonder taal en zonder oordeel. Er is alleen nog het huidige moment. In deze hersenhelft zetelen onder andere je zingeving en je gevoelens van geluk. De verschuiving van links naar rechts kan tot grote onrust en ongemak leiden. De linkerhelft wil dominant blijven en de controle behouden. Komt de dominantie bij de rechterhelft te liggen, dan wordt je visie ruimer en het perspectief op je leven verschuift. Wie weet resulteert dit in een verandering van de manier waarop je leeft en dat is wat betreft jouw linkerhelft ongewenst. Die houdt graag alles bij het oude.
 
Wanneer eenmaal de dominantie naar je rechterhelft is verschoven, dan kun je woordloos en zonder oordeel ervaren wat er in je lichaam gebeurt: een zucht, trilling, verdriet, gelukzaligheid, een herinnering, pijn, warmte, oplossen van pijn, beweging. Elke sensatie komt en gaat als een golf. Je blijft met je aandacht in je lichaam. Je gaat niet mee met je sensaties.
 
In feite is de oefening om je psoas te ontspannen een combinatie van ‘niets doen’ en actief zijn. Je ligt, de ‘yinne’ kant, en je ervaart, de ’yange’ kant. Tezamen ben jij je bewust van wat er in jouw lichaam gebeurt.
 
En dan, dat is het wonderlijke, als dat lichaamsbewustzijn er is, dan gaat - zonder dat je daar inzet voor levert, alleen maar een toelaten en open voor staan - van alles veranderen. Spieren in heel je lichaam ontspannen. Je voelt minimale beweginkjes. Je skelet herneemt hierdoor zijn originele positie.
 
De psoas is echter meer dan alleen een spier die aan- en ontspannen kan worden. De psoas reageert op elke emotionele verandering in jezelf. Bij heftige stress, als je in de vecht-, vlucht- of bevriesmodus schiet, verkrampt de psoas. Door de zwaartekracht ontspant de psoas en laat deze verkramping als vanzelf los. Zo ontdoe je je van oude kwetsuren die als spanning nog in de psoas aanwezig kunnen zijn. Het lijkt daarna of het leven je meer toelacht. Jij bent het echter die veranderd is. Je vitaliteit groeit.
 
Dit immer groeiende lichaamsbewustzijn zorgt er ook voor dat deelnemers aan de lessen taiji, taiji met zwaard en qigong de bewegingsoefeningen anders uitvoeren. Vanuit die diepe ontspanning en je ruime lichaamsbewustzijn strek je je van top tot teen uit. Net zoals je je uitrekt ’s morgens vroeg, als je lichaam nog helemaal ontspannen is. Nergens ontstaat kramp, pijn of een over je grenzen heen gaan. Ongemak dat uit de diepte van jezelf oprijst ervaar je en laat je door je lichaam naar buiten stromen.
 
Lichaamsbewustzijn is van vitaal belang om harmonie en balans tussen vreugde en verdriet, tussen strekken en ontspannen, tussen yin en yang te houden.

Geplaatst door Helen IJsselmuiden op 18 oktober 2017

Reactie van lezers

Leuk iets te lezen waardoor na 50 jaar een muntje valt.Ik heb deze methode al jaren toegepast zonder de betekenis er van te weten/beseffen. Het heeft bij mij als resultaat fysieke ontspanning en geestelijk weer helder worden.

Gijs | Utrecht | 20-10-2017