Aandacht

Voor ik mijn e-mail openmaak, neem ik de tijd om ‘wuji’, de eerste beweging uit taiji, te doen. Ik sta met mijn voeten op de grond. Ik strek me wat en ontspan daarna. Ik laat mijn ogen zwaarder en zwaarder worden tot ik ze niet meer kan openhouden. Ze zakken dicht. Ik voel ontspanning nog meer bezit van me nemen. Op een gegeven moment sta ik en ben niet meer met mijn lichaam bezig. Af en toe voel ik een kleine verandering en weet dat mijn lichaam de best mogelijk staande houding inneemt. Na een kwartier gaat mijn wekker. Ik voel me rustig en alert. Ik maak mijn e-mail open. De eerste mail is van mijn broer die me vertelt dat zijn eerste kleinkind is geboren en dat ik welkom ben om hem te komen bewonderen. Ik voel mijn hart opspringen van vreugde. Ik adem vrijer. In mijn buik lijken wel vlinders te zitten. Ik geef gehoor aan deze sensaties en laat verder de mail de mail. Ik reik uit naar de telefoon en bel.

‘Wuji’ wil zoveel wil zeggen als ‘voor de schepping toen alles nog één was; toen hemel en aarde nog niet geschapen waren’. ‘Wuji’ beoogt hetzelfde als mijn vraag aan het begin van een energetische meditatie om weer in de staat tussen slapen en waken te komen. In deze staat, zo blijkt uit Fins onderzoek in 2012, functioneren in jouw hoofd alleen de hersenstam en de thalamus. De hersenstam zorgt voor de basale functies, zoals ademhaling, hartslag, spijsvertering en immuunsysteem. De thalamus geeft de prikkels van de zintuigen door. In de staat tussen slapen en waken, wanneer je ontspannen bent en er nog nauwelijks prikkels zijn, zijn je hartslag en je ademhaling rustig. Je zintuigen functioneren als één geheel.

Als alle zintuigen als één geheel functioneren, dan kun je aandacht geven aan wat er in je lichaam gebeurt. Dit wordt lichaamsbewustzijn genoemd. Je kunt warmte, tinteling, beweging en vaak niet in woorden te vatten sensaties ervaren. Al dergelijke innerlijke gewaarwordingen geven je informatie over hoe het met je is. Deze gewaarwordingen geven ook aan hoe je van binnenuit in beweging kunt komen. Deze beweging is geheel anders, dan een beweging vanuit je hoofd, omdat je het zo geleerd hebt of vanuit ‘je best doen’. Dit zijn bewegingen waar de lijfelijke gevoelsaandacht ontbreekt. Probeer zelf maar uit:
til je arm op en leg hem weer neer. Hoe voelt dat?
Leg je arm nu ergens op, zodat hij lekker ligt en ontspan hem dan. Laat hem zachter en zachter worden. Alle spanning mag eruit weg vloeien. Breng je aandacht in je vingers en laat je arm omhoog komen en laat hem weer terug naar de rustpositie gaan. Hoe voelt dat? Ervaar je verschil tussen de twee manieren?
Een beweging, die van binnenuit start, is soepeler en gecoördineerder dan een mechanische, hoekige beweging. Je gewrichten hebben ruimte. Je geniet van bewegen. Je voelt je vrij.

Aandacht, Helen IJsselmuiden met zwaard

Met deze vrijheid van beweging kun je je aandacht uitbreiden naar het doel dat je wilt bereiken. Je beweging volgt: van binnen naar buiten op het juiste moment, op de juiste plaats en met de juiste hoeveelheid energie. Je boekt het resultaat dat je wenst; heel precies en met grote gratie. Daarna keert de aandacht weer terug naar de lijfelijke sensaties. In  taiji ervaar je dit ook telkens opnieuw. Tussen elke beweging verzamel je je weer innerlijk om daarna door te gaan naar de volgende beweging. De serie taiji-bewegingen sluit af met terug te keren in wuji.

Voor wie geen taiji beoefent kan het bovenstaande onbekend klinken. Toch kent ieder dit proces. Als je iets met aandacht doet, kun je meer bereiken in minder tijd en met beter resultaat. Heel belangrijk is je aandacht niet te fixeren, maar in contact te blijven met de signalen van je lichaam. Je merkt dan, terwijl je bezig bent, wat iets met je doet. Een bekend voorbeeld is de computer waarin je geheel opgaat. Er lijkt niets anders te bestaan. De tijd vliegt voorbij. Wanneer je dan eindelijk stopt, blijk je verkrampt te zijn en pijn te hebben. Of zo’n zelfde bekend voorbeeld. Iemand jaagt een carrière na, wat lukt. Echter, zijn gezin is uiteengevallen. Aandacht is als die van een moeder. Ze kan ergens mee bezig zijn en tegelijkertijd weet ze hoe het met haar kind gaat ook al is die buiten haar gezichtsveld. Ze weet wanneer ze haar bezigheden moet onderbreken om naar het kind toe te gaan.  

In onze cultuur is het bewegen van binnen uit niet vanzelfsprekend. Het vraagt tijd om je geest tot rust te laten komen en die innerlijke sensaties weer te ervaren. Daarna is het belangrijk het hier niet bij te laten, maar gehoor te geven aan de boodschappen die deze sensaties je geven. Je laat je beweging hierdoor leiden. Je verlegt je aandacht naar buiten, naar dat wat je wilt bereiken, van het nuttigen van een maaltijd tot het doen van jouw werk. Je beweging volgt soepel en natuurlijk je aandacht. Je aandacht gaat heen en weer tussen binnen en buiten en verbindt deze tot één samenhangend geheel. Aandacht geeft je kracht om te realiseren wat je verlangt binnen de bewegingsruimte die jij hebt.

Geplaatst door Helen IJsselmuiden op 26 juli 2017