Volledig
het ogenschijnlijk onverenigbare verenigen
Volledig
Als je het ogenschijnlijk onverenigbare weet te verenigen, dan voel je je volledig. Vreugde en vitaliteit stromen door je heen. Even zo gauw als je je aandacht erop vestigt, is het weer weg. Het is daarom, dat mensen tai chi of qigong beoefenen of helende collages maken. Je leert hierdoor doen en laten steeds meer met elkaar te verbinden. Daardoor kun je handelen door niet te handelen; in het Chinees Wu Wei genaamd.
Dit klinkt verleidelijk, maar hoe kun je vol-ledig leven? In de beoefening van een kunstvorm, zoals qigong, tai chi, helende collages, doorloop je drie fases:
- Vanuit je denken, doe je een oefening en je voelt wat er in je lijf gebeurt. Er is een geest en er is een lichaam, die door beweging met elkaar verbonden worden.
- Je vertrouwt je wat meer toe aan de oefening. Je gaat ervaren wat de oefening met jou doet. De beweging verbindt nu jou en de oefening.
- Je gaat helemaal op in de oefening. Dit geeft ruimte in jou en buiten jou. Jij, de oefening en de beweging vallen samen. In deze fase voel je je volledig.
Doen
Bij het aanleren van een nieuwe oefening tekent het verschil tussen een beginneling en een gevorderde zich af. De beginner wil de oefening leren en in al zijn facetten beheersen. Zij doet haar stinkende best. Ze wil graag erkenning van een ander dat ze het goed doet. Het gevolg is, dat de bewegingen veel energie kosten en mogelijk pijn of onvrede ten gevolge hebben. De schoonheid van de bewegingen, die deze beoefenaar misschien verwachtte, blijft uit. ‘En waar doe je het dan voor?’, zo vroeg iemand laatst na een proefles te hebben gedaan. Een deelnemer, die al heel lang traint, zei ‘om een volgend seizoen weer van voor af aan te beginnen’.
Ervaren
Op enig moment – bewust of onbewust – geef je je wat meer over aan de beweging. Ik kan mij nog goed het moment herinneren, dat dit bij mij gebeurde. Elk trainingsweekend zei mijn trainer ‘you can’t push the river’ en verder keek hij me niet aan. Op een dag was ik hier zó klaar mee, dat ik dacht ‘ik betáál hiervoor. Ik ga het naar mijn zin hebben!’. Toen liet ik toe te ervaren wat de oefening met mij deed. Dit ervaren is de volgende stap op weg naar vol-ledig. Je bemerkt zowel positieve effecten als belemmerende gedachten, zoals ‘mijn hele familie heeft er last van, dus dat kan niet herstellen’ of ‘ik moet voorzichtig zijn met mijn onderrug. Ik pas de oefening wel wat aan.’ In feite wil je controle houden over de beweging.
Ruimte
Op enig moment gebeurt het. Je beweegt, je geniet en je vergeet de tijd. Je bent volledig. Je voelt ruimte in je en je voelt de ruimte om je heen. Je bewegingen zijn vervuld van schoonheid. Ze zijn anders dan je gewend bent. Je laat ze gaan en vanzelf kom je helemaal in beweging zonder dat je over je fysieke mogelijkheden heengaat. Je wordt geheeld.
Deze ervaring maakt, dat je een volgende keer bij een nieuwe oefening weet, dat je hem moet aanleren, maar je probeert hem niet meer te beheersen. Het komt wel. Je kunt bewegen vanuit ervaren en steeds gemakkelijker in volledig komen.
Vol en ledig
Vol-ledig heet in het Chinees Wuji, wat betekent ‘voordat’. Voordat is de tijd dat alles nog één en heel was. ‘Nadat’, Tai Chi, zijn er twee polen:
- de één ligt dichter bij het ‘voordat’. De energie is minder verdicht, vergelijk het met gas. Dit heet ‘yang’ of ‘ledig’.
- de ander ligt verder van het ‘voordat’ af. De energie is compacter, vergelijk het met een vloeistof. Dit heet ‘yin’ of ‘vol’.
Deze beide krachten hebben elkaar nodig en ze verbinden zich steeds op verschillende wijzen. Op vele manieren gebeurt dit tijdens qigong of tai chi beoefening. Denk bijvoorbeeld aan bloed en adem, aan lichaam en geest, aan strekken en ontspannen. Ook in helende collages zie je dit terug, zoals thema en toeval.
Volledig zijn
Volledig is dus niet een gefixeerde staat van zijn. Het is een voortdurende beweging van meer naar Wuji of er verder vanaf. Je streeft niet naar balans. Dat is ‘doen’. Ook is het niet ‘go with the flow’, dus maar laten gebeuren. Het gaat om de kunst te bewegen en tegelijkertijd bewogen te worden (Wu Wei). Dit geeft veerkracht en de durf te staan in het onbekende.