Vol-ledig, de kern van
de Chinese filosofie
een lezing over yin en yang en over de vijf elementen
Ja, ik kom
Vol-ledig, de kern van de Chinese filosofie
In de lezing Vol-ledig, de kern van de Chinese filosofie, maak je kennis met de theorie van yin en yang en met die van de vijf elementen. Ruim 2500 jaar geleden dachten overal ter wereld mensen na over hoe de wereld in elkaar zit en werden theorieën gevormd die ons nu nog beïnvloeden; ook in qigong en Vol-ledig tai chi. De theorie van yin en yang en van die van de vijf elementen geven ons inzicht in het proces van scheppen en veranderen.
Yin en yang, vol en ledig
Van de vijfde tot de derde eeuw voor onze jaartelling was China verdeeld in vele kleine staten, die onderling met elkaar in strijd waren. In deze periode vond men de automatische kruisboog uit. Hierdoor veranderde de oorlog van man tegen man in een krijgsbedrijf, waar een mensenleven niet telt. In deze onzekere tijden waren er vele filosofen en ontstonden daaruit diverse stromingen. Van alles wat er in die tijd in China geschreven werd, is bij ons de Tao Te King, mogelijk geschreven door Laozi, het meest bekend. Hij ziet hoe de natuur één systeem van wederzijdse afhankelijkheid vormt en hij beschrijft hoe wij ons daar toe te verhouden hebben.
In het eerste hoofdstuk schrijft hij:
Uit het eeuwige niet-bestaan zien wij dus
duidelijk het geheimzinnige heelal ontstaan;
van het eeuwige bestaan zien wij dus helder
de duidelijke onderscheidingen.
De twee zijn in wezen gelijk,
en worden eerst in hun openbaring verschillend.
Deze gelijkheid wordt diepte genoemd.
Oneindige diepte is de poort,
waaruit alle delen van het heelal voortkomen.
Later werd dit bekend, als de theorie van yin en yang, van vol en ledig. ‘Vol’ omvat meer materie dan ‘ledig’. ‘Vol’ ligt dus verder van het niet-bestaan, waar energie louter in potentie aanwezig is. Het is de fysieke, tastbare werkelijkheid, die slechts tot leven kan komen door ‘ledig’. ‘Ledig’ is het potentieel van energie dat jij in je hebt en ligt dus dichter bij het niet-bestaan. Deze energie kan door jouw lichaam zich manifesteren. Vol-ledig is in de stilte van jouw hart waarin beide samenkomen. Van daaruit kun jij op jouw unieke wijze aanwezig zijn in deze wereld: ín de wereld, maar niet van de wereld.
Laozi omschrijft het als volgt:
Dertig spaken komen samen in één naaf,
En dank zij het gedeelte waar niets bestaat,
beschikken we over een wagenwiel.
Vijf elementen
De theorie van de vijf elementen is een verfijning van die van vol en ledig. Tussen vol en ledig ontstaat van nature spanning, die energie genereerd om te scheppen. De vijf elementen laat het proces zien waarin scheppings- en veranderingsprocessen zich voltrekken. Volgens de geleerden van toen zijn er vijf krachten in de natuur werkzaam, waarvan twee meer yin van aard en twee yang van aard en een derde waar yin en yang in balans zijn. Ze noemden dit de theorie van de vijf elementen. Deze vijf krachten kunnen op diverse wijze elkaar beïnvloeden. Twee rangschikkingen zijn de voedende cyclus en de kosmologische cyclus.
Voor een westerling is de voedende cyclus het gemakkelijkst te begrijpen, omdat je dit aan de hand van de seizoenen kunt doen. In de winter is de sapstroom van de boom bijna geheel tot stilstand gekomen; water. In de lente nemen de wortels weer water op en gaan de sappen omhoog en in zeer korte tijd zijn de bomen groen; hout. Dan volgt een periode van bloei en vruchtvorming; vuur. De zaden, noten en vruchten vallen op de grond; aarde. Daarna volgen de bladeren en komt de sapstroom nagenoeg tot stilstand; metaal. Vervolgens begint de cyclus opnieuw. Elk proces doorloopt deze cyclus. Dit inzicht kan je én geduldiger én slagvaardiger maken. Je weet beter het juiste moment voor actie te kiezen en de rust te nemen om zaken vanzelf te laten realiseren. Er ontstaat een samenspel tussen jou en het leven. Dit geeft je een gevoel van harmonie.
In de lezing zal ook uitgebreid ingegaan worden op de kosmologische cyclus, die gaat over balans tussen zijn en handelen, waardoor je leven moeiteloos lijkt te verlopen. Dit is het begrip ‘wu wei’, handelen door niet te handelen. Je voelt je dan ‘in de flow’.
| 5 elementen: | HOUT | VUUR | AARDE | METAAL | WATER |
| Jaargetijde: | lente | zomer | nazomer | herfst | winter |
| Klimaat: | wind | warmte | vocht | droogte | koude |
| Yin-orgaan: | lever | hart | milt | longen | nieren |
| Yang-orgaan: | galblaas | dunne darm | maag | dikke darm | blaas |
| Zintuig: | zien | spreken | proeven | ruiken | horen |
| Emotie: | boosheid | vreugde | somberheid | verdriet | angst |
| Smaak: | zuur | bitter | zoet | scherp | zout |
Waar en wanneer?
Donderdag 6 november 2025 19.30 – 21.00 uur in de Oosterkerk, Woudenbergseweg 44, Zeist
Wat kost het?
€ 15,00 vooraf over te maken op IBAN NL53 ASNB 0707 3488 46 t.n.v. H. IJsselmuiden. Je inschrijving is na ontvangst van het lesgeld definitief.
Graag kom ik
Inschrijfformulier lezing Vol-ledig, de kern van de Chinese filosofie
"*" geeft vereiste velden aan