De psoas

spier en boodschapper tussen lichaam en geest

Geef je op voor de workshop 'Je psoas ontspannen'
Psoas, spier en boodschapper tussen lichaam en geest

Psoas, spier van de ziel

De psoas of grote lendenspier is de spier waardoor jij je heup kunt bewegen en je houding stabiliseren. Echter, rek je deze spier intensief om een goede balans tussen de voor- en achterzijde van je lichaam te krijgen of om soepel in je heupen te blijven, dan kunnen vreemde klachten ontstaan, zoals knieklachten of hyperventilatie. Het is Liz Koch, die naar de oorzaak hiervan heeft gezocht en tot de conclusie kwam dat de psoas de spier van je ziel is.

Liz is van huis uit conceptueel kunstenaar. Een conceptueel kunstenaar zoekt naar het idee achter de vorm. Beroepsmatig ging zij zich bezighouden met dans. In de beweging ontdekte ze dat de psoas de boodschapper is tussen lichaam en geest. Stress, of die komt van buitenaf in de vorm van bijvoorbeeld burn-out of door intensieve training van de psoas, vertaalt zich in verkramping van deze spier.

In 2016 kocht ik haar oefenboek ‘Core awareness’. Sindsdien ontspan en verleng ik bijna dagelijks de grote lendenspier. Mijn psoas is zachter en sappiger geworden. Het is nu mogelijk om mijn benen en armen uit te strekken zonder mijn romp daarbij in te zetten. En mijn slijmvliezen zijn vochtiger dan vroeger; heel fijn voor een vrouw na de menopauze. Om verdere verdieping te krijgen heb ik in 2018 gedurende 10 dagen bij haar getraind. De professionele cursus heb ik helaas door COVID-19 nog niet kunnen volgen.
In dit artikel geef ik vanuit mijn persoonlijke ervaring aandacht aan beide aspecten van de psoas: spier en boodschapper.

Iliopsoas

Iliopsoas

De iliopsoas bestaat uit 2 of 3 spieren. De twee spieren, die elk mens heeft, zijn de iliacus of darmbeenspier en de psoas major of grote lendenspier. Sommige mensen hebben een derde spier en die heet psoas minor. De iliacus ligt aan de binnenzijde van je bekken. De psoas zit vast aan de onderste borstwervel en binnen-voorzijde van je lendenwervels. De iliacus en de psoas komen samen in één pees, die vast zit aan de binnen-achterkant van je dijbenen.

Deze spier maakt het mogelijk om:
• de juiste kromming in je onderrug te behouden
• het bekken voorover te kantelen
• je been naar voren te bewegen
• je been in de heup opzij te draaien
• je wervelkolom naar voren te buigen
• vanuit zijligging met je romp omhoog te komen.

Psoas of grote lendenspier

Klachten die de psoas kunnen geven

De klachten, die door de grote lendenspier veroorzaakt kunnen worden, zijn zeer breed en niet allemaal te verklaren zijn vanuit zijn spierfunctie als houdingsstabilisator en beweger van de heup. Kijk maar naar een verre van compleet lijstje:
• heupklachten
• verkeerde houding of looppatroon
• rugpijn
• hoge ademhaling
• darmklachten en obstipatie
• weinig lichaamsbewustzijn. Leven in je hoofd.

De verklaring voor dergelijke klachten kan alleen gevonden worden, als je onderkent dat deze spier de boodschapper tussen lichaam en geest is. Dit komt, omdat hij in hetzelfde weefsel als je nieren diep in je lichaam ligt en doordat hij als enige spier boven- en onderzijde van je lichaam verbindt.  Hij verkrampt door stress of die nu veroorzaakt wordt door fysieke of emotionele overbelasting.

Onverklaarbare buikpijn

Al heel jong had ik onverklaarbare buikpijn, x-benen en platvoeten. In mijn puberteit kwam daar het premenstrueel syndroom bij. Mijn klachten leken geen verband met elkaar te houden. Toch verminderden ze allemaal, toen ik als twintiger in therapie ging.

Oefeningen van de fysiotherapeut om mijn benen soepeler te laten worden, veroorzaakten daarentegen hoofd- en nekpijn.

Pas nu besef ik, dat het mijn grote lendenspier was die al in mijn kindertijd zeer verkrampt was geraakt door voortdurende spanning in de thuissituatie. Mijn ouderlijk nest was alles behalve veilig en geborgenheid was ver te zoeken.

De verkramping zorgde voor een verkleining van de buikholte, waardoor spijsvertering en geslachtsorganen minder goed konden functioneren. Ook zorgde de verkramping voor een onjuiste houding, die mijn rug hol maakte en mijn knieën naar elkaar toetrok.

Pijn in de heup

Sandra kwam van de week moeizaam lopend op les. Ze had duidelijk last van haar heup. Na een aantal qigong-oefeningen en oefeningen uit Core Awareness liep ze weer als een kievit. De pijn en stijfheid waren weg. Uit zichzelf vertelde ze, dat ze zeer geïrriteerd was. De verbouwing thuis liep niet, zoals zij gepland had. Het duurde en duurde maar. De energie van haar geïrriteerdheid kon nergens heen en zette zich vast in haar lichaam. Als ik haar had gevraagd wat ze het liefst zou hebben gedaan, dan was haar antwoord vast geweest ‘de aannemer een schop geven’. In plaats van die actie verkrampte haar psoas en deed haar heup pijn.

Je psoas ontspannen

De psoas kan niet onderscheiden of stress een fysieke oorzaak heeft, zoals te intensief sporten, of een mentale, zoals burn-out of trauma. De oefeningen in Core Awareness beginnen dan ook met het ontspannen van deze spier. Belangrijk is dat dit samengaat met het ontwikkelen van lichaamsbewustzijn, zodat je voelt waar de spanning bij jou zit. Met accepterende aandacht laat spanning vanzelf los. Je voorkomt herbeleving van eventueel oud zeer of trauma door voortdurend in het hier en nu te blijven.

Nog steeds is voor mij het op deze wijze trainen voor mij heel bevrijdend. Bij andere trainingen had ik nogal eens emotionele uitbarstingen. Menig docent kon me onvoldoende begeleiden dit te kanaliseren. Hierdoor werd ik opnieuw door de oude herinneringen overweldigd en kwam ik nog vaster in mijn lichaam te zitten. Bij Core Awareness maak je op je eigen tempo de spanning stapsgewijs los waardoor je emoties niet opspelen. Heel geleidelijk verdwijnen klachten. Mijn holle onderrug en x-benen zijn inmiddels van een zorgenkind een aandachtspuntje geworden. Ik kan wonen in mijn lichaam en gedragen worden door mijn bekken. Dit geeft diepe ontspanning, waardoor ik nu minder snel door het leven overweldigd word. Mijn psoas is heel veel losser.

Je psoas langer laten worden

Je psoas langer laten worden

Wanneer de grote lendenspier ontspannen is en je lichaamsbewustzijn is toegenomen, dan kun je je hem vanuit je kern langer laten worden zonder dat dit tot nieuwe en onverwachte blessures leidt. Je kunt dan ervaren, dat het mogelijk is je been in je heupkom te bewegen zonder daarbij je onderrug of schouders samen te trekken. Je krijgt een veerkrachtige loop. Hetzelfde geldt voor je armen. Die kun je in je schouderkommen bewegen zonder je rug hol te trekken, je zonnevlecht en borstkas te verkrampen.

Core Awareness, qigong en tai chi

Core Awareness richt zich op het ontspannen van de psoas en het uitstrekken vanuit je centrum naar buiten op een manier zoals een waterplant zich beweegt in het stromende water.

In feite is dit onuitgesproken de wijze waarop je in qigong en tai chi beweegt. Core Awareness was voor mij nodig om de broodnodige ontspanning te krijgen. Qigong bracht me het ontspannen strekken en mijn lichaam als één geheel laten bewegen. Tai chi brengt langzamerhand soepelheid in mijn benen en bekken.

Een ontspannen en gestrekte grote lendenspier geeft diepe rust, veiligheid en geborgenheid in jezelf. Je kunt uit je hoofd komen en in je lichaam wonen.

Pauze

Ik nodig je uit om je psoas te ontspannen en de weldaad hiervan te ervaren.

Zet muziek met zeegeluiden aan (link). Ga liggen zoals ik op de foto bovenaan dit artikel lig en blijf ten minste 10 minuten met je aandacht bij wat in je lichaam gebeurt. Ongetwijfeld zul je vaak afdwalen. Breng jezelf iedere keer weer terug naar de sensaties in je lichaam.

Tip 1
Bij het liggen zorg je dat je wervelkolom helemaal recht is. Leg eventueel een kussentje onder je hoofd. Je voeten staan heupbreedte zover van je lichaam dat ze geen druk in je heupkommen veroorzaken en zo dicht bij je lichaam dat ze niet uitglijden.

Tip 2
Mochten sterke emoties opkomen, doe dan je ogen open en kijk om je heen. Hoor de geluiden en breng jezelf terug in het hier en nu. Hier is het nu veilig. Wanneer de emoties gezakt zijn, beëindig de oefening voor vandaag. Je kunt de oefening morgen weer oppakken.

Deel je ervaring

Pagina printen