Ontspannen
Wie ontspant, vindt de natuurlijke stroom van het leven.
Ontspan tijdens het zomerprogramma 2026
Ontspannen
Stap voor stap ontdek ik een voor mij onbekende wereld. Mijn pad en de rotsen naast het pad zijn bedekt met mos in allerlei tinten groen en uitgelicht door afgevallen korstmos. Dat zachte mos geeft mij een veerkrachtige tred. Tussen de rotsen rijzen naaldbomen op. Ze staan zo dicht opeen, dat het onderste deel van de stammen zonder takken en bruin als modder is. Pas hogerop verandert de kleur naar paddenstoel-oranje. Daar spreiden ze hun takken wijd open en omarmen de lucht. Hun toppen reiken naar de hemel. Automatisch strek ik me uit, word ik lang net als de bomen. Ik adem dieper. Ik geniet van het vogelgezang. Dan breekt het bos open. Een spiegelglad meer weerspiegelt de werkelijkheid zoals die is. Mijn laatste malende gedachten en nog niet vergeten zorgen lossen op in het water. Ik verstil. In die stilte word ik deel van de wereld van bomen, rotsen, meer en klare lucht. Ik voel het leven in mij pulseren.
Dit is ontspannen voor mij.
Ontspannen, een werkwoord
Vaak zien we ontspanning als een activiteit. Iets wat je móét doen na een drukke dag: een wandeling maken, een ademhalingsoefening doen of een warme douche nemen. Ontspannen is dan een werkwoord; een actie om vastgehouden spanning weer los te laten.
In mijn lessen tai chi en qigong hoor ik beginners regelmatig zeggen ‘Ik kan me niet ontspannen’. Helaas is ‘ontspannen’ geen aan- of uitknop. Het is geen toestand die je wel of niet bereikt. Ontspannen kan steeds dieper gaan.
Ontspannen, een staat van zijn
Achter de verzuchting ‘Ik kan me niet ontspannen’ schuilt meestal een verlangen om in zichzelf tot rust te komen en ontspannen te zijn.
Wanneer ontspanning een staat van zijn wordt, verandert alles. Je blijft gecentreerd, ook als het leven om je heen stormt. Je bent volledig aanwezig—of je nu wandelt, een gesprek voert of afscheid neemt van een dierbare.
Wie ontspant, vindt de natuurlijke stroom van het leven. Deze stroom kenmerkt zich door vier krachtige kwaliteiten:
- De dans om het midden: je blijft moeiteloos in balans.
- Zintuigen wijd open: je bent verbonden zonder oordeel.
- Grond onder je voeten: je ervaart de kracht van gedragen worden.
- Stilte: je leeft in harmonie met jezelf en de wereld.
De dans om het midden
Leven is bewegen. Het is een voortdurend balanceren tussen uitersten: inspanning en ontspanning, inademing en uitademing, actie en rust. De kunst is om nooit tot je absolute uiterste te gaan, zodat de tegenpool altijd subtiel aanwezig blijft.
Kijk naar de ademhaling. Een diepe inademing geeft van nature een lichte spanning, maar als je toelaat dat je ‘geademd’ wordt, blijft ontspanning behouden. Tijdens de uitademing houd je je structuur, waardoor de adem vrij kan wegstromen.
Fysiek verankert deze balans zich in je onderste dantian. Dit energiecentrum bevindt zich zo’n vier centimeter onder je navel en vier centimeter naar binnen. Rust jouw zwaartepunt in dit centrum? Dan ben je tegelijkertijd gestrekt én ontspannen. Je blijft moeiteloos rechtop staan zonder erover na te denken. Je lichaam beweegt vloeiend en danst om dit stille midden.
Zintuigen wijd open
Zodra de innerlijke spanning wegebt, openen je zintuigen zich. Je ziet scherper, hoort meer en voelt subtieler. Herinneringen, emoties en verlangens komen vanzelf omhoog en gaan weer voorbij, als golven die terugvallen in de eindeloze zee van je onbewuste. Doordat je je er niet aan vasthecht, ontstaat er een diepe verbinding met jezelf. Het huidige moment is tijdloos geworden. Hier kun je de ander écht ontmoeten, vrij van elk oordeel dat direct voor verkramping zou zorgen.
Ontspanning verbindt je met de wereld, met respect voor ieders eigenheid. Je ervaart onmetelijke ruimte.
Grond onder je voeten
Als je ontspannen bent, is je onderrug soepel gestrekt. Energie, bloed en zenuwimpulsen stromen daardoor vrij naar je benen. Je benen en voeten zijn zacht en maken voelend contact met de aarde. Je staat écht stevig—niet alleen op de grond, maar ook voor wie je bent, omdat de aarde jou draagt. Dit geeft een diep zelfvertrouwen. Hoe meer je durft los te laten en je aan de aarde toevertrouwt, des te groter je veerkracht wordt. Veranderingen zijn dan geen bedreiging meer; je bent stevig geworteld en beweegt moeiteloos mee met het leven.
Harmonie
Je zit in de flow. Alles lijkt vanzelf te gaan. Tegenslagen voelen slechts als een rimpeling en brengen je niet van je pad. Je bent je bewust van je innerlijke stilte, de basis waarin al het leven geborgen is. Vanuit die stilte weet je precies wat je wilt. Je geeft je plannen de tijd om te groeien en werkelijkheid te worden. Je ervaart het leven in woordloze aanwezigheid. Dat merk je aan je gezondheid: je bent vitaal, blij en energiek. Klachten over vermoeidheid, spijsvertering of bloeddruk verdwijnen of krijgen hun plaats. Zelfs virussen hebben nauwelijks vat op je. Je zit gewoon lekker in je vel.
De verschuiving: van oefening naar gewoonte
Het ervaren van deze vier kwaliteiten—balans, verbinding, gegrondheid en harmonie—is een uitnodiging om te groeien naar een ontspannen manier van leven. Dit vraagt om regelmatige beoefening, zonder direct naar resultaat te verwachten.
Tai chi en qigong bieden de perfecte oefeningen om lichaam en geest te trainen. Alles begint bij de basis: breng je zwaartepunt terug naar je dantian en beweeg met volledige aandacht. Hierdoor raken dagelijkse beslommeringen automatisch op de achtergrond. Je bent op de plek waar je nu bent.
Binnen deze disciplines spelen ademhalingsoefeningen een grote rol. Bij Vol-ledig beoefenen we deze vaak los van de bewegingsoefeningen. Veel mensen zetten hun ademhaling in het dagelijks leven namelijk onbewust vast. Pas als je adem weer vrij stroomt, kan je energie krachtiger circuleren. Je lichaam wordt zachter, soepeler en veerkrachtiger.
Na verloop van tijd merk je dat je spanning steeds sneller opmerkt. Je herkent de signalen en vindt de weg naar de stilte in jezelf steeds makkelijker. Ontspannen is dan niet langer iets wat je doet. Het is wie je bent.
Ervaringen van Lezers
Ik haal er veel waarde uit en zal dit gaan toepassen in mijn dagelijks leven. Innerlijke onrust maakt een te groot deel uit van mijn leven – in die zin dat ik er fysiek aan onderdoor ga. Ik “moet” er dus wat aan doen als ik me lichter en rustiger wil gaan voelen.